Connect Cultures

TRAINING, COACHING & ADVIES

Kijk ook eens naar ziek zijn door een culturele bril!


Is ziek zijn in alle culturen hetzelfde? Nee, ziekte en hoe mensen omgaan met ziek zijn wordt door je cultuur bepaald. Als professional in de zorg kan dit voor onbegrip en misverstanden zorgen. 

Volgens het Nederlands woordenboek van Dale betekent ziek zijn: lichamelijk of geestelijk niet in orde. Ziek zijn heeft niet in alle culturen dezelfde betekenis. Dit komt omdat ziekte een uiting van de culturele achtergrond van een persoon is. Als je werkt in de zorg merk je dat cliënten met een andere culturele achtergrond signalen afgeven van ziekte die niet worden begrepen. De cultuur van een cliënt geeft dus betekenis aan de ziekte. Enkele voorbeelden van verschillende betekenissen hiervan zijn: 

In de Marokkaanse cultuur kan ziekte de betekenis hebben van een straf of religieuze en magische krachten die gepaard gaan met het boze oog, magie of Djinns. Ook bestaat er onderscheid tussen koude en warme ziekten. Koude ziekten zijn bijvoorbeeld verkoudheid, aandoeningen aan luchtwegen die worden veroorzaakt door slechte lucht, tocht, kou en wind. Warme ziekten zijn de oorzaak van infecties en ontstekingen. 

In Afrikaanse culturen kan ziekte een verstoring in de harmonie tussen een individu en een grotere context betekenen. Ziekte kan voortkomen uit externe oorzaken zoals het breken van een taboe of een gebruik, verstoring in sociale relaties, vijandige geesten van voorouders, bezetenheid door geesten of duivels. Er bestaat geen duidelijke lijn tussen levenden en niet levenden, natuurlijk en bovennatuurlijk.

In Iran, Irak, Syrië en Afghanistan kan de betekenis van ziekte gezocht worden in externe factoren/oorzaken of bovennatuurlijke oorzaken. Er bestaat vaak geen relatie tussen de somatische klachten die iemand ervaart en ingrijpende gebeurtenissen in het leven. Lichamelijke klachten worden gebruikt om uit te leggen wat er aan de hand is met iemand. 

Ziek zijn betekent dus niet in alle culturen hetzelfde! In je werk als professional in de zorg zal je merken dat het gedrag van een cliënt die zich ziek voelt en welke hulp er nodig is, niet altijd duidelijk is. Veel professionals in de zorg zijn westers opgeleid en interpreteren en ervaren de beleving van ziek zijn dan ook anders dan hun cliënten. Dit kan zorgen voor onbegrip en spanning in het contact. Het is van belang om zicht te hebben op de betekenis die de cliënt geeft aan zijn ziekte en hoe je deze betekenis kan plaatsen binnen zijn of haar culturele context. 

Wil je hier meer over weten? Wordt hier in de dagelijkse praktijk te weinig aandacht aan besteed? Kom je over dit onderwerp kennis tekort? Ik geef lezingen en masterclasses over de betekenis van ziekte in verschillende culturen en hoe je hiermee kunt omgaan. Mijn lezingen en masterclasses zijn wetenschappelijk onderbouwd, interactief en gebaseerd op voorbeelden uit de praktijk.



.